Op zaterdag 14 april kan je in Elewijt (Zemst) de archeologische opgraving in de Kastanjedreef bezoeken. Je krijgt die dag de unieke kans om een stukje van de Romeinse weg Rumst-Baudecet van dichtbij te bewonderen.

Archeologen zullen tussen 14.00 en 16.00 uur elk half uur rondleidingen geven op de site. Je kan er ook de soldaten van het XIde legioen ontmoeten die naar de Romeinse weg marcheren. Vlakbij ligt immers hun oefencampus, de site van vzw Heirweg I. Na het opensleuvenbezoek kan je in het kamp proeven van een Romeins hapje en drankje tijdens de Resto Roma-avond. Na deze publieksdag wordt de Romeinse weg herbegraven zodat de weg veilig bewaard blijft voor toekomstige generaties. Het evenement is een samenwerking tussen het agentschap Onroerend Erfgoed, de gemeente Zemst, de heemkundige kring de Semse, de vzw Heirweg 1 en reënactmentgroep Legio X1. Iedereen is van harte welkom!

Het archeologisch onderzoek

Bij grondwerken voor de bouw van enkele woningen in de Kastanjedreef in Elewijt stootte men plots op Romeins aardewerk. De lokale heemkundige kring de Semse meldde dit aardewerk als toevalsvondst bij het agentschap Onroerend Erfgoed. Archeologen van het agentschap kwamen ter plaatse en vonden sporen en vondsten uit de Romeinse tijd. In samenspraak met projectontwikkelaar Verelst startten archeologen van het agentschap, samen met vrijwilligers van de heemkundige kring en studenten van de UGent en KU Leuven, op 19 maart met de archeologische opgraving.

Na 2 weken archeologisch onderzoek kon reeds een belangrijk deel van de Romeinse vicus (baandorp) van Elewijt in kaart gebracht worden. De archeologen legden de Romeinse weg Rumst-Baudecet bloot over een lengte van 32 meter. Deze weg verloopt grosso modo noord-zuid en bestaat uit een fundering van grote blokken kalkzandsteen en een wegdek uit kleinere keien. Tussen de keien van het wegdek troffen de archeologen een herbruikt architectuurfragment aan met de versiering van een acanthusblad. Dit fragment behoorde ongetwijfeld tot een belangrijk publiek gebouw in het centrum van de vicus. De weg dateert wellicht uit de tweede eeuw.

Verrassend genoeg ontdekten de archeologen het kruispunt met een andere, onbekende weg die oost-west verloopt. Van deze laatste weg bleven alleen de weggreppels bewaard. Het is nog niet duidelijk waar deze weg naartoe leidde. Hij dateert uit de eerste eeuw. Naast de wegen troffen de archeologen paalkuilen van gebouwde constructies en kuilen met sporen van ambachtelijke activiteiten aan. De haardjes en de vondsten in de afvalkuilen wijzen in de richting van ijzersmeden en bronsgieters. Deze ambachtslieden waren reeds actief in de vroege eerste eeuw na Christus, toen de vicus duidelijk al een belangrijke rol in de regio speelde.

Eén van de belangrijkste vondsten zijn enkele mooi in elkaar geplaatste bronzen schalen en kommen, die wellicht als offer voor de goden in een kuil werden neergezet.

De opgraving bracht nieuwe en verrassende resultaten over de vicus aan het licht. In de jaren 1950 werden meer in het centrum van de vicus reeds sporen van ambachtelijke activiteiten aangetroffen. Naast enkele pottenbakkersovens konden deze activiteiten tot nu toe niet eerder geïdentificeerd worden. Ook werden in het verleden tijdens zandontginningen in de vicus de funderingen van een Romeins publiek gebouw aangetroffen.

Toevalsvondsten

Het archeologisch onderzoek van de toevalsvondst is een voorbeeld van goede samenwerking tussen het agentschap Onroerend Erfgoed, projectontwikkelaar Verelst, de gemeente Zemst en de lokale vzw’s de Semse en Heirweg 1. De melding van archeologische toevalsvondsten is wettelijk verplicht. In de praktijk komen toevalsvondsten vooral voor wanneer een bouwheer of aannemer bij graafwerken op iets onverwachts stuit: een structuur van steen of hout, beenderen, scherven of een bizarre verkleuring in de bodem. Je bent dan verplicht om de vondst binnen de drie dagen te melden aan het agentschap Onroerend Erfgoed via het online meldingsformulier. Je beschermt de vondst en haar vindplaats tot tien dagen na het vinden. Het agentschap komt ter plaatse en onderzoekt de vondst. Het agentschap draagt de volledige kost van de registratie, opgraving en het onderzoek van de vondsten.

Links