Publicaties in Archeologie

Tongeren O.L.V.-basiliek (1997-2013). Deel 4: de laat-Romeinse en vroegmiddeleeuwse periode »

op 2018-10-10

Thema: Archeologie, Onderzoek, Relicta monografieën

Van 1999 tot 2008 vonden in de O.L.V.-basiliek van Tongeren ingrijpende archeologische opgravingen plaats. Er kwamen sporen van de Romeinse tot de recente tijden aan het licht, en vele duizenden vondsten. In 2010 besliste Vlaams minister Geert Bourgeois een bedrag van 1,3 miljoen euro ter beschikking te stellen voor het onderzoek van de talrijke sporen en vondsten. Dit onderzoek liep van 2011 tot 2013 en was een samenwerking tussen meer dan 80 specialisten uit binnen- en buitenland.

In 2017 verschenen de eerste twee volumes van een vijfdelige publicatiereeks over dit onderzoek. Deel 1, de vondstcatalogus, biedt per archeologisch spoor een inventaris van de aangetroffen voorwerpen. Deel 2 verzamelt de studies van de diverse vondstcategorieën. Begin 2018 volgde deel 3, de studie van de sporen en architectuurresten uit de vroeg-Romeinse tijd.

Deel 4 omvat de studie van de sporen en architectuurresten uit de laat-Romeinse en vroegmiddeleeuwse periode en bestaat uit zes hoofdstukken. Een eerste hoofdstuk geeft een systematische beschrijving en interpretatie van alle sporen, daterend van het einde van de 3de eeuw en het begin van de 4de eeuw tot het einde van de 9de eeuw en het begin van de 10de eeuw. In de eerst helft van de 4de eeuw werd ten zuiden en ten westen van het opgravingsterrein een nieuwe stadsmuur aangelegd. Omstreeks het midden van de 4de eeuw bouwde men een monumentale basilica, mogelijk de bisschopskerk van de Tungri. Deze basilica bleef heel de 5de eeuw en eerste helft van de 6de eeuw in gebruik, in een periode waarin de oude Romeinse stad grotendeels in puin lag. Rond het midden van de 6de eeuw bouwde men een kleine Merovingische kerk, die tot het einde van de 9de eeuw in gebruik bleef en talrijke verbouwingen heeft gekend. Circa 900 werd een poging gedaan om deze kerk om te bouwen tot een kleine laat-Karolingische kerk, maar om onbekende reden werd dit project onderbroken en onmiddellijk aansluitend opgevolgd door de bouw van een volledig nieuwe, grote laat-Karolingische kerk. Hoofdstuk 2 behandelt de resten van de marmeren interieurdecoraties die op de site aan het licht kwamen en hoofdstuk 3 gaat in op de identificatie en herkomst van de verschillende gebruikte steensoorten. Het vierde hoofdstuk bestaat uit de studie van de talrijke fragmenten van de vroegmiddeleeuwse muurschilderingen uit de puinlaag die de Merovingische kerkresten afdekte. Hoofdstuk 5 behandelt de vroegmiddeleeuwse begravingen en hoofdstuk 6 de stenen sarcofagen die daar deel van uitmaakten.

Later volgt nog de uitgave van deel 5, waarin de sporen en architectuurresten van de middeleeuwen en postmiddeleeuwse periode en aspecten van het bouwhistorisch onderzoek van het huidige kerkgebouw aan bod komen.

Vanderhoeven A. & Ervynck A. (red.) 2018: Het archeologisch en bouwhistorisch onderzoek van de O.L.V.-basiliek van Tongeren (1997-2008). Deel 4: de laat-Romeinse en vroegmiddeleeuwse periode, Relicta Monografieën 14, Brussel. Je kan deze uitgave digitaal raadplegen via OAR of een papieren exemplaar bestellen bij Drukkerij Peeters. De prijs voor een papieren exemplaar is 45 euro. De verzendkosten bedragen 5 euro voor het binnenland, 15 euro voor Europa en 25 euro voor een wereldwijde verzending.

Lees meer